Nghiên cứu phát triển hệ thống phần mềm nhận diện số lượng bọ hà trong bẫy phục vụ quản lý sâu bệnh hại trên cây khoai lang

Tóm tắt

Bọ hà khoai lang (Cylas formicarius) là loài côn trùng gây hại phổ biến, gây tổn thất lớn về kinh tế do làm giảm năng suất và chất lượng củ. Nghiên cứu phát triển quy trình nhận diện đối tượng nhỏ mật độ cao nhằm cung cấp công cụ dự báo sớm dịch hại, tối ưu hóa sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Tập dữ liệu gồm 334 ảnh thực địa với mật độ từ 10 đến 100 cá thể mỗi ảnh được gán nhãn theo định dạng YOLO. Thực nghiệm so sánh hiệu năng giữa các phiên bản YOLOv8, v9, v10 và v11 được thực hiện trong cùng điều kiện dữ liệu và cấu hình huấn luyện. Kết quả cho thấy YOLOv11n đạt hiệu quả cao nhất với Precision 99,12%, Recall 97,78%, mAP@0.5 đạt 98,77% và mAP@[0.5:0.95] đạt 77,15%. Với cấu trúc tối ưu gồm 2,65 triệu tham số và 6,6 GFLOPs, mô hình này đảm bảo tính gọn nhẹ cho việc triển khai. Một hệ thống phần mềm đã được phát triển để tích hợp mô hình, thực hiện trực quan hóa kết quả và kiểm chứng khả năng ứng dụng thực tế trong giám sát dịch hại nông nghiệp.